ماه امرداد – بیمرگی و پاسداری از زندگی و جشن امردادگان
ایران سرزمینی است با جشنهای بسیار کهن و پرمعنا؛ جشنهایی که ریشه در طبیعت، گردش زمان، شکرگزاری و پیوند انسان با زندگی دارند. در میان این آیینهای ارزشمند، امردادگان جایگاهی ویژه دارد؛ جشنی زرتشتی که یادآور بیمرگی، رویش، سرسبزی و پاسداشت طبیعت است. این جشن و دیگر جشنهای ایرانی، بخشی از هویت فرهنگی ما هستند و ما را به یاد مهر، سپاس، شادی و احترام به جهانِ زنده میاندازند.
:امرداد
نام امرداد از واژه اوستایی اَمِرِتات* گرفته شده و به معنی بیمرگی، نابودنشدن و تداوم زندگی است. امرداد یکی از هفت امشاسپند، یعنی از نیروهای مینویی و مقدس در آیین زرتشتی، به شمار میرود.
امرداد بهویژه نگاهبان گیاهان، رویش و همه موجودات زنده است. او در کنار خرداد (هئوروتات، کمال و تمامیت) نماد فراوانی، تندرستی و نوزایی پایدار زندگی است.
شکل رایج «مرداد» در گاهشماری امروز ایران بهکار میرود، اما از دید زبانشناسی «امرداد» معنای اصلی را روشنتر نگاه میدارد. پیشوند «اَ» در این واژه نشانه نفی است؛ بنابراین اَمِرِتات* بهمعنای «نمیرنده» یا «بیمرگ» است. از این رو، تفسیر نام امروزی «مرداد» بهصورت واژهای مستقل با معنای «مرگ و نیستی» دقیق نیست. با این حال، در زمینه دینی و تاریخی، صورت «امرداد» درستتر و گویاتر است.
*Ameretāt
واژههای هات ۳۴ بند ۱۱ اوستا:
- خرداد / خورداد: کمال، تمامیت، بهزیستی
- امرداد / Ameretāt: بیمرگی، پایندگی
- شهریور / خشثره: شهریاری نیک، نیروی مینویی و نظم
- بهمن / وهومن: منش نیک، اندیشه نیک
- اشا: راستی، نظم درست، حقیقت
- سپندارمزد / سپنتا آرمیتی: فروتنیِ پاک، آرامش، مهر و پیوند
در این بخش از گاتها، بهطور کلی چنین خواسته میشود که خرد، نظم نیک، راستی، منش نیک، کمال و بیمرگی نیرویی باشند تا انسان بتواند بر بدی چیره شود.
جشنها در ماه امرداد
۷ امرداد: جشن امردادگان
جشن امردادگان زمانی برگزار میشود که در ماه امرداد، روز امرداد فرا میرسد. چون امرداد در گاهشماری زرتشتی روز هفتم است، این جشن در ۷ امرداد برگزار میشود.
این جشن به پاس امرداد، نگاهبان گیاهان و نیروی زندگی، برگزار میشود. در این روز، پاسداشت درختان، باغها، چشمهها و طبیعت شایسته و نیکو شمرده میشود.
توجه: نسبت دادن امردادگان به ۳ امرداد درست نیست؛ روز نامیِ امرداد، روز هفتم ماه است.
۱۰ امرداد: روز آبان
در بخشهایی از خراسان جنوبی، در این زمان جشن چله تابستان برگزار میشود. این آیین ریشه در سنتهای محلی دارد و در همه جا به یک شکل نیست.
۱۵ تا ۱۹ امرداد: میدیوشم
گاهنبار میدیوشم به معنی «میانه تابستان» است و از شش گاهنبار بزرگ سال به شمار میرود. آغاز آن ۱۵ امرداد، یعنی روز دی به مهر، است.
۱۷ امرداد: روز سروش
این روز در گاهشماری دیلمی و گیلکی با آغاز سال نو پیوند دارد. سال نو گیلکی را معمولاً نوروزبل مینامند.
۱۸ امرداد: روز رشن
از آیینهای محلی سغدی نیز رسمهایی نقل شده است، از جمله جشنی برای نوشیدن و شادمانی جمعی. این گزارشها به سنتهای محلی و تاریخی مربوطاند، نه به یک جشن همگانیِ زرتشتی.
نکته: تطبیق دقیق روزهای زرتشتی با تاریخهای ایرانی یا میلادی، بسته به نوع گاهشماری مانند فَسلی، شاهنشاهی یا قدیمی، میتواند متفاوت باشد.
💚 امرداد ما را به ارزش زندگی، طبیعت و کردار نیکِ پایدار یادآور باد.
امرداد_ماه #امردادگان #زرتشتی #امشاسپندان
ماه امرداد – بیمرگی و پاسداری از زندگی و جشن امردادگان
