فهرست راهنما
نمایش دهید
دنیای کار در اتریش و مهمترین حقوق و وظایف شما بهعنوان کارمند/کارگر
در اینجا یک مرور عملی و فشرده از دنیای کار در اتریش و مهمترین حقوق و وظایف شما بهعنوان کارمند/کارگر ارائه میشود.
کار در اتریش فرصتهای متنوعی برای افراد خارجی و داخل کشور فراهم میکند. این کشور اقتصاد پایدار، نظام تأمین اجتماعی قوی و بازار کار منظمی دارد که در آن قوانین کار و توافقهای جمعی (کولکتیو) از حقوق کارکنان محافظت میکنند. ساعات کاری معمول، حقوق و مزایا، مرخصیها و مقررات مربوط به بیمه و بازنشستگی اغلب در قراردادهای کاری و کولکتیو تعیین میشوند. برای کارکنان خارجی، اجازه کار و اقامت، شناخت مدارک تحصیلی و حل مسائل زبان از نکات مهم است. همچنین نهادهایی مانند اتاق کارگران (Arbeiterkammer)، اتحادیههای کارگری و سازمانهای دولتی منابع مشاوره و حمایت فراهم میکنند. آگاهی از حقوق و وظایف خود، مستندسازی قرارداد و ارتباط با مراجع مربوطه به شما کمک میکند شغل پایدار و منصفانهای در اتریش داشته باشید.
رابطه کاری: انواع و مبانی
- قرارداد دائمی (نامحدود): شکل استاندارد؛ با Kündigung (اخطار پایان کار)، فسخ توافقی، اخراج یا استعفای فوری پایان مییابد.
- قرارداد موقت (مدتدار): در تاریخ توافقشده خودکار پایان مییابد؛ تکرارهای پیاپی فقط بهصورت محدود مجاز است.
- تماموقت/پارهوقت: تماموقت معمولاً 38.5 تا 40 ساعت در هفته بسته به قرارداد جمعی (KV)؛ پارهوقت با حقوق متناسب.
- اشتغال خرد (Geringfügig): سقف ماهانه اشتغال خرد (2025: حدود 518 یورو ناخالص، سالانه تعدیل میشود). بیمه حوادث شامل؛ بیمه درمان/بازنشستگی فقط داوطلبانه یا با عبور از حد.
- اعزام نیروی کار (Leiharbeit): حمایتهای اضافی، اصل برابری، فوقالعادهها بسته به محل مأموریت.
- قرارداد خدمت آزاد/خویشفرمایان جدید: خارج از حقوق کار کلاسیک، حمایتهای کمتر نسبت به کارمند واقعی. تفکیک مهم است (تابعیت از دستور، ادغام در سازمان، حق کنترل).
قرارداد و حقوق جمعی
- قرارداد کار: کتبی توصیه میشود؛ باید حداقل محتوا داشته باشد (وظیفه، مزد، زمان کار، محل کار، شروع، مهلتهای اخطار). حق دریافت Dienstzettel (برگه مشخصات کار).
- قرارداد جمعی (Kollektivvertrag/KV): معمولاً بر اساس عضویت صنفی/شاخه کاری کارفرما اعمال میشود. حداقل مزد، زمان کار، فوقالعادهها، عیدی تابستانی/زمستانی و… را تعیین میکند.
- توافقات داخلی (Betriebsvereinbarung): بین شورای کارگاه و کارفرما؛ فقط در محدوده پیشبینیشده قانونی (مثل شناوری ساعت کار، الگوهای کاری، استفاده از IT).
- برابری و عدم تبعیض: ممنوعیت تبعیض (جنسیت، سن، اصلونسب، دین، گرایش جنسی، ناتوانی). برابری دستمزد برای کار برابر/همارزش.
زمان کار، استراحتها، اضافهکاری
- زمان کار عادی: اصولاً 8 ساعت در روز، 40 ساعت در هفته (KV میتواند 38–39 تعیین کند).
- شناوری ساعت کار (Gleitzeit): با توافق کتبی یا BV ممکن است؛ زمانهای هسته و دوره تسویه.
- اضافهکاری: حداقل 50٪ فوقالعاده یا معوض زمانی (1.5 ساعت به ازای هر اضافهکار)، برای کار در شب/یکشنبه/تعطیل رسمی معمولاً فوقالعادههای بالاتر طبق KV.
- وقفه استراحت: از 6 ساعت کار، 30 دقیقه وقفه (در صورت عدم توافق خلاف، بدون حقوق).
- استراحت روزانه: حداقل 11 ساعت بین دو نوبت.
- استراحت هفتگی: 36 ساعت متوالی، معمولاً از شنبه 13:00 تا یکشنبه (انحرافات طبق KV ممکن است).
- ثبت ساعات کار: کارفرما باید ثبت کند؛ شما کنترل کنید و در صورت نیاز اصلاح بخواهید.
مزد، پرداختهای ویژه، کسورات
- حداقل مزد: در اتریش عمدتاً توسط KV تعیین میشود؛ هدف مرجع حدود 1,700 یورو ناخالص/ماه (40 ساعت)، بسته به رشته متفاوت.
- پرداختهای ویژه: عیدیهای مرسوم (13ام و 14ام) در اکثر KVها – معمولاً هر کدام معادل یک ماه مزد، متناسب در ورود/خروج.
- تداوم پرداخت مزد در بیماری/حادثه: بسته به سابقه خدمت (مثلاً 6–8 هفته کامل، سپس جزئی)، بعد از آن Krankengeld از ÖGK.
- کسورات: مالیات بر درآمد، حق بیمههای اجتماعی (سلامت، حوادث، بازنشستگی، بیکاری)، احتمالاً کمک مسکن ایالتی، عوارض اتاق بازرگانی/کار.
- فیش حقوق: حق دریافت فیش ماهانه شفاف. موارد نامفهوم را فوراً روشن کنید.
مرخصی، مرخصی مراقبتی، غیبتها
- مرخصی سالانه: 5 هفته/سال؛ از سال 26 خدمت 6 هفته. در سال اول بهصورت نسبتی کسب میشود، پس از آن در ابتدای سال کامل تعلق میگیرد.
- مصرف مرخصی: با توافق؛ اجبار یکطرفه برای گرفتن یا ندادن مرخصی اصولاً مجاز نیست (جز در شرایط خاص عملیاتی). مرخصی باید با حقوق باشد.
- مرخصی مراقبتی: تا 1 هفته در هر سال کاری برای مراقبت از بستگان نزدیک یا پرستاری از کودک بیمار؛ در همان بیماری غالباً هفته دوم ممکن است.
- مرخصیهای مناسبتی: KV/قرارداد میتواند معافیتهای اضافی بدهد (مثلاً ازدواج، تولد، فوت).
- مرخصی تحصیلی/پارهوقت تحصیلی: تحت شرایطی ممکن است (حداقل 6 ماه سابقه خدمت؛ دریافت کمک آموزشی از AMS).
بیماری، حادثه، حمایت از مادر، مرخصی والدین
- مرخصی بیماری: فوراً اطلاع دهید، گواهی پزشک در صورت مطالبه. اخطار پایان کار در بیماری خودبهخود باطل نیست، اما حمایت ویژه در برابر انگیزه تبعیضآمیز وجود دارد.
- حادثه کاری/بیماری شغلی: الزام به گزارش؛ بیمه حوادث هزینه درمان/توانبخشی را پوشش میدهد.
- حمایت از مادر (Mutterschutz): منع کار از 8 هفته قبل تا 8 هفته بعد از زایمان (در زایمان زودرس/چندقلویی 12/12). حمایت در برابر اخراج از اعلام بارداری تا 4 ماه پس از پایان مرخصی والدین.
- مرخصی والدین (Karenz): تا 2سالگی کودک (قابل تقسیم)، مهلتهای اعلام را رعایت کنید. حق کار پارهوقت والدین تحت شرایطی.
- ماه پدر (Papamonat): 1 ماه مرخصی بدون حقوق برای پدران/هممادران بلافاصله پس از تولد (امکان دریافت Bonus خانوادگی دوره زمانی).
پایان رابطه کاری و گواهی
- مهلتهای اخطار (Kündigungsfristen): برای کارمندان دفتری معمولاً 6 هفته تا 5 ماه بسته به سابقه (اخطار از سوی کارفرما)؛ از سوی کارگر معمولاً 1 ماه، امکان تفاوت طبق قرارداد. برای کارگران یدی از 2021 عمدتاً همان فرایند، جز در فصولی.
- زمانهای قطع رابطه: عموماً پایان ماه؛ گاهی پایان فصل بنا به قرارداد.
- فسخ توافقی: هر زمان با توافق؛ کتبی توصیه میشود. توجه: معمولاً محرومیت از برخی مزایای پایان خدمت ممکن است، اما عموماً محرومیت از بیمه بیکاری اعمال نمیشود.
- اخراج فوری/استعفای فوری: فقط به دلیل مهم؛ بلافاصله مؤثر. برچسبگذاری نادرست قابل اعتراض است.
- حق سنوات (Abfertigung): سیستم جدید از 2003 – 1.53٪ از ناخالص به صندوق MV؛ برداشت بسته به نوع خاتمه (مثلاً در استعفای داوطلبانه اعتبار در صندوق باقی میماند). سیستم قدیم فقط برای روابط خیلی قدیمی قبل از 2003.
- گواهی کار (Dienstzeugnis): حق دریافت گواهی ساده یا مشروح؛ باید خیرخواهانه باشد و کُد منفی نداشته باشد.
ایمنی و سلامت شغلی
- ارزیابی ریسک محل کار: کارفرما باید خطرات را ارزیابی و اقدامات پیشگیرانه اعمال کند.
- تجهیزات حفاظت فردی و آموزش: تهیه/ارائه وظیفه کارفرما؛ استفاده صحیح وظیفه کارگر.
- کار با رایانه/دورکاری: ارگونومی، وقفهها، توافق درباره ابزار کار و جبران هزینهها (مثلاً اینترنت، برق) مفید است؛ از 2021 مقررات مالیاتی ویژه دورکاری وجود دارد.
- مزاحمت، آزار جنسی، خشونت: کارفرما وظیفه حفاظت دارد؛ حق مطالبه اقدام اصلاحی و خسارت. مستندسازی کنید، با شورای کارگاه/اتحادیه/اتاق کارگران تماس بگیرید.
مشارکت و نمایندگی منافع
- اتاق کارگران (Arbeiterkammer/AK): عضویت اجباری؛ مشاوره و نمایندگی رایگان در مسائل کار و تأمین اجتماعی.
- اتحادیهها (ÖGB و اتحادیههای تخصصی): حمایت، مذاکره KV، حمایت حقوقی برای اعضا.
- شورای کارگاه (Betriebsrat): از اندازه مشخصی به بالا قابل انتخاب؛ حقوق مشارکت، حمایت در برابر اخراج اعضا.
- مراجع برابری و نهادهای توانبخشی: مثل Gleichbehandlungsanwaltschaft و دفاتر مرتبط با ناتوانی.
مالیات و بیمههای اجتماعی
- نهادهای بیمه اجتماعی: صندوق سلامت اتریش (ÖGK)، صندوق بازنشستگی (PVA), بیمه حوادث (AUVA)، بیمه بیکاری/AMS.
- تسویه مالیات سالانه (Arbeitnehmerveranlagung): امکان بازگشت مالیات اضافه پرداختشده؛ هزینههای شغلی، هزینههای ویژه و مخارج فوقالعاده را مطالبه کنید.
- مزایا/کسرها: پاداش مسافتپیمایی (Pendlerpauschale)، بونوس خانواده (Familienbonus Plus)، معافیتهای سرپرست خانوار.
اقامت و اشتغال (برای اتباع کشورهای ثالث)
- کارت قرمز-سفید-قرمز: سیستم امتیازی؛ وابسته به کارفرما/شغل؛ پس از 2 سال امکان کارت پلاس.
- مجوز اشتغال/کار فصلی: مقررات و سهمیههای خاص.
- بهرسمیتشناسی مدارک: معادلسازی/اعتبارسنجی؛ اغلب نیاز به دانش زبان آلمانی.
وظایف شما بهعنوان کارگر/کارمند
- انجام کار: اجرای کار توافقشده با نهایت دقت؛ تبعیت از دستورات مشروع.
- وظیفه وفاداری: حفظ منافع کارفرما، رازداری، ممنوعیت رقابت در طول رابطه کاری.
- وظیفه مراقبت: استفاده صحیح از ابزار کار، رعایت ایمنی، پرهیز از ایجاد خسارت.
- وظایف اطلاعرسانی: اعلام فوری بیماری، موانع خدمت، اشتغال جانبی (در صورت الزام قراردادی، اطلاع دهید).
- رقابت و کار جانبی: بندهای عدم رقابت فقط با محدودیتهای شدید معتبرند (مدت، حد دستمزد، وجهالتزام). کار جانبی مجاز است مادامی که تعارض منافع ایجاد نکند.
پیگیری حقوق: نکات عملی
- همهچیز را کتبی نگه دارید: قرارداد کار، تغییرات، دستور اضافهکاری، توافقهای مرخصی، اعلام بیماری.
- مزد و طبقهبندی را بررسی کنید: طبقه KV (گروه شغلی، سالهای حرفهای) و فوقالعادهها را کنترل کنید.
- مهلتها را بشناسید: اعتراض به اخطار پایان کار/اخراج فوری مهلتهای کوتاه دارد (اغلب 2 هفته). فوراً مشورت بگیرید.
- مدارک جمع کنید: ثبت ساعات، برنامه شیفت، ایمیلها، فیشها.
- زود کمک بگیرید: AK، اتحادیه، شورای کارگاه. در تبعیض، سریع مستندسازی و گزارش کنید.
پیوندها
- اتاق کار (AK): arbeiterkammer.at – راهنما، ماشین حساب بیمه سلامت، نمونه نامه، مشاوره.
- اتحادیههای کارگری/ÖGB: oegb.at – اتحادیه صنفی مسئول را جستجو کنید.
- صندوق بیمه سلامت اتریش: gesundheitskasse.at – مرخصی استعلاجی، کارت الکترونیکی، مزایا.
- ای ام اس: ams.at – ثبت نام بیکاری، مرخصی تحصیلی، یارانه.
- اطلاعات دولتی: help.gv.at – اطلاعات رسمی در مورد کار و قانون.
- بازرس رفتار برابر: gba.gv.at – حمایت در برابر تبعیض.
- بازرسی کار: arbeitsinspektion.gv.at – حفاظت ایمنی و بهداشت.
قانون کار (پی دی اف): wien.arbeiterkammer.at/service/broschueren/Arbeitsrecht/Arbeitsrecht_rg_bf.pdf
اطلاعیه مهم:
اطلاعات ارائهشده فوق مطابق با وضعیت حقوقی و واقعیات تا سپتامبر 2025 است. قوانین، نتایج قراردادهای جمعی و دستورالعملها ممکن است تغییر کنند. لطفاً برای پرسشهای مشخص، منابع بهروز (مانند اتاق کارگران، help.gv.at، یا قرارداد جمعی مربوطه) را بررسی کنید.
سلب مسئولیت:
وبسایت ما هیچگونه تضمینی درباره درستی، کامل بودن و بهروز بودن محتوا ارائه نمیکند. استفاده از اطلاعات بر عهده خود شماست؛ هرگونه مسئولیت منتفی است.
