هشدار – مواد شیمیایی خطرناک در مواد غذایی در اتریش
مواد غذایی در اتحادیه اروپا بهطور کلی تحت نظارتهای بسیار سختگیرانه قرار دارند. مصرفکنندگان به این موضوع اعتماد دارند که محصولات عرضهشده در سوپرمارکتها عاری از مواد ممنوعه یا خطرناک برای سلامتی هستند. با این حال، نتایج تازه تحقیقات سازمان فودواچ اتریش این اعتماد را زیر سؤال برده است. در چندین ادویه و چای موجود در سوپرمارکتهای اتریش، باقیماندههایی از سموم دفع آفات شناسایی شده که در اتحادیه اروپا دیگر مجاز نیستند. این یافتهها پرسشهای اساسی درباره حفاظت از مصرفکنندگان و کارآمدی نظامهای کنترلی موجود مطرح میکند.
بررسی فودواچ اتریش
فود-واچ* اتریش در قالب یک بررسی نمونهای، انواع مختلفی از ادویهها و چایها را از خردهفروشیهای اتریشی مورد آزمایش قرار داد. بر اساس نتایج منتشرشده، در چندین محصول بقایای آفتکشهایی شناسایی شد که استفاده از آنها در اتحادیه اروپا ممنوع است. این مواد به دلیل تأثیرات احتمالی بر سلامت انسان و همچنین آسیب به محیطزیست و تنوع زیستی دیگر نباید مورد استفاده قرار گیرند.
نتایج مربوط به پودر پاپریکا بهطور ویژه نگرانکننده بود. بنا بر گزارش فودواچ، محصولاتی از برندهای Kotányi، S‑Budget و Le Gusto آلوده تشخیص داده شدند. در مورد چای سبز نیز نتایج بهوضوح منفی بود: در تمامی نمونههای آزمایششده، از جمله چایهای برند Spar، Twinings و Westminster، سموم دفع آفات غیرمجاز شناسایی شد.
چرا سموم دفع آفات ممنوعه مشکلساز هستند
سموم دفع آفات برای محافظت از گیاهان در برابر آفات، قارچها و علفهای هرز استفاده میشوند. با این حال، بسیاری از مواد مؤثر قدیمی در سالهای اخیر ممنوع شدهاند، زیرا بهعنوان مواد زیانآور برای سلامتی شناخته میشوند یا میتوانند در درازمدت به اکوسیستمها آسیب برسانند. برخی از این مواد مشکوک به اثرگذاری هورمونی، آسیب به سیستم عصبی یا افزایش خطر ابتلا به سرطان هستند.
این مواد شیمیایی همچنین برای حیوانات و گیاهان خطرناکاند. آنها میتوانند گردهافشانهایی مانند زنبورها را تهدید کنند، به موجودات زنده خاک آسیب برسانند و در محیطزیست تجمع یابند. به همین دلیل، اتحادیه اروپا در سالهای اخیر بسیاری از آفتکشها را از بازار حذف کرده یا استفاده از آنها را بهشدت محدود کرده است.
انتقاد از نظارتها و زنجیرههای تأمین
فود-واچ* اتریش نسبت به یافتههای بهدستآمده انتقاد صریحی مطرح کرده است. این سازمان تأکید میکند که غیرقابلقبول است بقایای مواد ممنوعه علیرغم وجود قوانین، همچنان در مواد غذایی یافت شوند. از دیدگاه فودواچ، این موضوع نشاندهنده ضعف در سازوکارهای نظارتی و زنجیرههای تأمین بینالمللی است.
بسیاری از ادویهها و چایها از کشورهایی خارج از اتحادیه اروپا وارد میشوند؛ کشورهایی که قوانین متفاوتی برای استفاده از سموم دفع آفات دارند. هرچند مواد غذایی وارداتی باید با حدود مجاز اروپایی مطابقت داشته باشند، اما نتایج اخیر نشان میدهد که این کنترلها همیشه کافی نیستند یا با تأخیر انجام میشوند.
مسئولیت تجارت و سیاست
بخش خردهفروشی مواد غذایی مسئولیت مهمی در تضمین ایمنی محصولات عرضهشده دارد. فودواچ از زنجیرههای سوپرمارکتی میخواهد که کنترلهای داخلی سختگیرانهتری اعمال کنند و شفافیت بیشتری در برابر مصرفکنندگان داشته باشند. همزمان، این سازمان سیاستگذاران را نیز موظف میداند که نظارتهای موجود را تقویت کرده و مقررات واردات را با جدیت بیشتری اجرا کنند.
یکی دیگر از موارد انتقاد، به «حداکثر مجاز باقیماندهها» مربوط میشود. حتی اگر یک آفتکش در اتحادیه اروپا ممنوع باشد، در شرایط خاص ممکن است مقادیر بسیار اندکی از آن قابلتحمل تلقی شود، برای مثال به دلیل آلودگیهای قدیمی یا ناخالصیها. فعالان حقوق مصرفکنندگان این وضعیت را یک منطقه خاکستری میدانند که میتواند مورد سوءاستفاده قرار گیرد.
مصرفکنندگان چه کاری میتوانند انجام دهند
برای مصرفکنندگان، محافظت کامل در برابر محصولات آلوده دشوار است. با این حال، راههایی برای کاهش خطر وجود دارد. خرید محصولات ارگانیک میتواند گزینهای مناسب باشد، زیرا در تولید آنها استفاده از سموم شیمیایی مصنوعی بهشدت محدود شده است. همچنین، داشتن رژیم غذایی متنوع میتواند به کاهش دریافت برخی مواد مضر کمک کند.
علاوه بر این، مصرفکنندگان میتوانند با طرح پرسش از تولیدکنندگان و فروشندگان و همچنین با حمایت از سازمانهای حمایت از مصرفکننده، فشار بیشتری بر بازار وارد کنند. توجه عمومی نقش مهمی در بهبود نظامهای کنترل مواد غذایی دارد.
جمعبندی
نتایج تحقیقات منتشرشده توسط فودواچ اتریش نشان میدهد که سموم دفع آفات ممنوعه همچنان میتوانند در مواد غذایی روزمره یافت شوند. بهویژه ادویهها و چایها به دلیل زنجیرههای تأمین جهانی در معرض چنین آلودگیهایی قرار دارند. این موضوع نشان میدهد که نظامهای کنترلی موجود باید بازبینی و در صورت لزوم تقویت شوند. تنها از طریق نظارتهای دقیق، زنجیرههای تأمین شفاف و سیاستگذاری روشن میتوان اطمینان حاصل کرد که مواد شیمیایی ممنوعه به بشقابهای ما راه پیدا نکنند.
منابع
- فودواچ اتریش: کشف سموم دفع آفات در ادویهها و چای
https://www.foodwatch.org/at - کمیسیون اروپا – سموم دفع آفات و ایمنی مواد غذایی
https://food.ec.europa.eu/plants/pesticides_de - سازمان ایمنی غذای اروپا (EFSA)
https://www.efsa.europa.eu/de
*Foodwatch Österreich
هشدار – مواد شیمیایی خطرناک در مواد غذایی در اتریش
